Het is vroeg in de ochtend. Op de bouwplaats werken meerdere partijen tegelijk aan een warmtenet. De planning is strak en het werk moet door. Een monteur ziet dat een situatie nét niet veilig is. Hij twijfelt even. Zegt hij er iets van, of lopen we door om de planning te halen? Hij kiest ervoor om het wél te doen. Hij spreekt zijn collega aan, samen kijken ze opnieuw naar de situatie en passen het werk aan. Het kost een paar minuten extra, maar iedereen kan daarna veilig verder.
Dit soort momenten maken het verschil. Niet de regels op papier, maar wat we doen op de werkplek. Juist daar begint veiligheid.
De warmtebranche is volop in beweging. De energietransitie vraagt veel van ons: meer werk, hogere druk en vaak complexe omstandigheden. Maar hoe druk het ook is, één ding staat altijd vast: iedereen wil na een werkdag weer veilig en gezond naar huis. Juist vanuit die gedachte is Samen Veilig Werken Aan Warmte (SVWAW) ontstaan. Een samenwerking tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers, waarbij veiligheid geen onderwerp is van één organisatie, maar van ons allemaal. Binnen SVWAW zoeken we elkaar op, praten we met elkaar en leren we van wat er goed gaat, maar leren we ook wat beter kan.
Veiligheid zit niet alleen in regels
In het verleden lag de nadruk vaak op regels, procedures en controle. Maar we weten inmiddels dat dat niet genoeg is. Echte veiligheid zit in gedrag. In hoe je kijkt naar je werk, hoe je omgaat met risico’s en hoe je met elkaar communiceert. Durf je iemand aan te spreken als iets niet veilig is? Meld je een bijna-ongeval? Neem je even de tijd om na te denken voordat je begint? Juist dát maakt het verschil.
Binnen SVWAW merken we dat daar de grootste winst zit. Door samen ervaringen te delen en open te zijn over incidenten, ontstaat er bewustwording. Niet omdat het moet, maar omdat je begrijpt waarom het belangrijk is.
Verschillen die ons sterker maken
Binnen de warmtebranche werken sommige organisaties al met de Safety Culture Ladder (SCL) en andere nog niet. Voor aannemers is dit bij aanbestedingen vaak een harde eis. Voor opdrachtgevers is dat niet altijd het geval. Toch zien we dat het gedachtengoed achter de SCL steeds meer wordt omarmd door alle partijen. Want uiteindelijk gaat de ladder niet over een certificaat of een trede. Het gaat over hoe wij met elkaar omgaan als het gaat om veiligheid.
Kijken we op dezelfde manier naar risico’s? Durven we elkaar aan te spreken? Leren we van fouten? En werken we daadwerkelijk samen? Dat zijn vragen die voor iedereen gelden, ongeacht of je wel of niet gecertificeerd bent.
Samen kijken waar we staan
Om daar beter inzicht in te krijgen, hebben we binnen SVWAW een SCL-enquête uitgezet. Geen toets, geen beoordeling, maar een eerlijk beeld van de praktijk.
- Waar staan we als branche?
- Waar boeken we al mooie resultaten?
- Waar kunnen we samen nog stappen zetten?
Het mooie van deze aanpak is dat het niet gaat om vergelijken, maar om elkaar nog beter te begrijpen. Verschillen worden zichtbaar, maar juist ook de overeenkomsten. En daar ligt de kracht: de basis is vaak sterker dan we denken. Door deze gezamenlijke “0-meting” ontstaat er een goed vertrekpunt. Van daaruit kunnen we samen stappen zetten, gericht op wat echt nodig is.
Samen vooruit
De kracht van SVWAW zit in het samen doen. Samen praten, samen leren en samen verbeteren. Niet vanuit verplichting, maar vanuit overtuiging. Want veiligheid stopt niet bij de grens van één organisatie. Op de werkplek werken we door elkaar heen, met verschillende partijen. Dan moet je elkaar kunnen vertrouwen en begrijpen. Door samen op te trekken ontstaat er iets groters: een branche waarin veiligheid vanzelfsprekend wordt. Waar mensen zich verantwoordelijk voelen, elkaar helpen en blijven leren.
Dat is de uitdaging waar we samen voor staan. En precies daarom is dit initiatief zo waardevol.
Samen veilig werken aan warmte. Vandaag, morgen en in de toekomst.
Door: Ingrid Bos – van den Boogaard (Hoofd KAM & Veiligheid bij Van den Heuvel en lid van de werkgroep binnen SVWAW)
