Voor iedere graad waarmee de buitentemperatuur boven de 24°C stijgt, neemt de productiviteit met ongeveer 2 procent af. Toch zijn in Nederland veel meer maatregelen en voorzieningen gericht op kou dan op hitte. Iedereen boven een bepaalde leeftijd kent het begrip ijsvrij vast nog wel. Vorstverlet is van oudsher een bekend fenomeen. Als de omstandigheden te gevaarlijk worden, passen we het werk aan of leggen we het stil.

Maar de tijden zijn veranderd.

 

Van vorstverlet naar hittestress

Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met langdurige periodes van warmte en hitte. Ook in Nederland. Waar we vroeger vooral aandacht hadden voor bevriezingsgevaar en gladheid, krijgen we tegenwoordig steeds vaker te maken met de gevolgen van hitte, zoals oververhitting, uitdroging en concentratieverlies. Juist binnen onze sector is dit een belangrijk onderwerp. Medewerkers werken regelmatig buiten en worden daardoor steeds vaker geconfronteerd met hoge temperaturen en de risico’s die daarmee gepaard gaan.

Oververhitting ligt op de loer

Als warmtebranche werken we iedere dag aan oplossingen voor het versnellen van de energietransitie en het terugdringen van CO₂-uitstoot. Maar dat ontslaat ons niet van de verantwoordelijkheid om onze medewerkers te beschermen tegen de gevolgen van extreme hitte en hoge buitentemperaturen.

De WHO waarschuwde daar vorig jaar nadrukkelijk voor. Vooral werknemers die fysiek werk verrichten lopen verhoogde risico’s. Denk aan werkzaamheden in de bouw, infrastructuur en dus ook aan het werk aan warmtenetten.

En laten we eerlijk zijn: veel van dat werk vindt plaats midden in de stad. Tussen beton, steen en gloeiend asfalt. Precies daar waar de temperatuur vaak nog enkele graden hoger ligt dan daarbuiten.

Bewustwording en een waarschuwing die we serieus moeten nemen

Tijdens de laatste werkgroep van SVWAW verzorgde Wouter Jansen een toolbox over hittestress. Aanvullend deelde Jaap den Braber namens NetVerder zijn praktijkervaringen vanuit de brandweer. Wat opviel, was hoe breed het onderwerp werd herkend. Vrijwel iedereen aan tafel zag de urgentie. Hittestress is allang geen uitzondering meer, maar een thema waar we als sector steeds vaker mee te maken krijgen.

Daarom hebben we besloten om gezamenlijk een stand still te organiseren. Een moment waarop alle aangesloten bedrijven tegelijkertijd aandacht besteden aan hittestress.

Want het advies om voldoende te drinken en je in te smeren is een goed begin, maar niet voldoende.

Van bewustwording naar actie

Bewustwording is daarbij minstens zo belangrijk. Waar moet je eigenlijk op letten?

Iedereen die wel eens op een warme dag heeft gesport, kent wellicht het gevoel of herkent de signalen.

Naarmate de lichaamstemperatuur oploopt, nemen alertheid, energie en concentratie af. Prestaties verminderen, fouten liggen sneller op de loer en het kost meer moeite om goede beslissingen te nemen. Juist daarom is het belangrijk om de risico’s van hitte tijdig te herkennen en passende maatregelen te treffen.

Ik merkte het zelf onlangs tijdens de Elfstedentocht op de fiets. Twee dagen eerder was ik in de Ardennen nog oververhit geraakt. Nu was het opnieuw warm, ruim boven de 25 graden. Dit keer was ik bewust bezig met koelen, drinken en eten. Het verschil was enorm. Ik bleef scherp, hield energie over en kon veel beter blijven presteren.

Op het werk geldt precies hetzelfde. Hittestress is niet alleen een gezondheidsrisico. Het is ook een veiligheidsrisico. Wie minder scherp is, maakt sneller fouten. En fouten kunnen in onze sector grote gevolgen hebben.

24 juni: samen stilstaan bij hittestress

Daarom vragen we op 24 juni gezamenlijk aandacht voor het thema hittestress. Misschien valt de regen die dag met bakken uit de lucht, maar juist dan is het belangrijk om voorbereid te zijn op de momenten waarop de thermometer 25, 30 graden of meer aanwijst. Want de beste maatregelen neem je vóórdat de hitte toeslaat.

Zijn wij klaar voor de volgende warme dag? Want de vraag is niet óf die warme dagen komen maar of wij er als sector klaar voor zijn.